fa ارزیابی کارایی بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی همدان با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها و رگرسیون توبیت مدیریت بیمارستانی hospital mangement كاربردي Applicable مقدمه: عملکرد بیمارستان و استفاده بهینه از منابع از جمله اهداف سیاستگذاران بخش سلامت می‌باشد. هدف مطالعه حاضر ارزیابی کارایی بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی همدان با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها و رگرسیون توبیت در سال 1396 است.<br> روش کار: در این مطالعه توصیفی، جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیه بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی همدان مجموعاً 15 بیمارستان را شامل شد. اطلاعات و آمار مربوطه با استفاده از چک لیست‌های استاندارد تهیه شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور از معاونت درمان دانشگاه جمع آوری گردیده و در دو مرحله کارایی مورد مطالعه قرار گرفته است. در مرحله اول برای ارزیابی کارایی از تحلیل پوششی داده‌ها (Data Envelopment Analysis) استفاده شده است. متغیرهای ورودی تحلیل پوششی داده‌ها شامل تعداد کارکنان (پزشکان، پیراپزشکان و سایرکارکنان) و تعداد تخت فعال می‌باشد و متغیرهای خروجی نیز شامل تعداد بیماران (سرپایی و بستری)، تعداد اعمال جراحی و تخت روز اشغالی می‌باشد. در مرحله دوم نیز کارایی به عنوان متغیر وابسته و اندازه بیمارستان و جمعیت به عنوان متغیر مستقل در رگرسیون توبیت در نظر گرفته شد. برای برآورد روش تحلیل پوششی داده‌ها از نرم افزار Deap2.1 و برای رگرسیون توبیت از نرم افزار Stata15 استفاده گردیده است.<br> یافته‌ها: میانگین کارایی فنی بیمارستان‌های مورد مطالعه، 933/0 میانگین کارایی مدیریتی 951/0 و میانگین کارایی مقیاس به میزان 977/0 به دست آمد. از کل بیمارستان‌های مورد مطالعه، 6 بیمارستان دارای کارایی کمتر از یک و 9 بیمارستان دارای کارایی یک می‌باشد. همچنین اندازه بیمارستان و جمعیت به عنوان متغیر محیطی در رگرسیون توبیت معنی دار بودند.<br> نتیجه گیری: در بیمارستان‌هایی که دارای کارایی کمتر از یک هستند، مازاد در تعداد متغیرهای ورودی وجود دارد. پیشنهاد می‌شود بیمارستان‌های مذکور با بهینه سازی تعداد نیروی کار در جهت حداکثر کارایی حرکت کنند.<br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Hospitals with high performance and optimal use of resources are among the ultimate goals of healthcare policy makers. The current study aimed at assessing the efficiency of hospitals affiliated to Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran, using data envelopment analysis and Tobit regression in 2017.<br> <strong>Methods:</strong> In the current descriptive study, the statistical population included all hospitals affiliated to Hamedan University of Medical Sciences (n = 15). The required information and statistics were collected from the Deputy of Treatment at the university in two stages using the standard checklist provided by the Iranian Ministry of Health and Medical Education. The efficiency of data envelopment analysis was assessed in the first stage. The input variables of data envelopment analysis included the number of staff (physicians, paramedics, etc.) and the number of active beds, and the output variables included the number of patients (outpatients and admissions) and the number of surgeries and occupied beds. In the second stage, efficiency as a dependent variable, and hospital size and population were considered as independent variables in Tobit regression. Deep2.1 software was used to estimate the data envelopment analysis and Stata 15 software was used for Tobit regression.<br> <strong>Results:</strong> The average technical efficiency of the hospitals was 0.933. The average management efficiency was 0.951, and the average efficiency of the scale was 977.0. Of the total hospitals surveyed, six hospitals had a capacity of < 1, and nine hospitals have an efficiency of 1. Also, hospital size and population size were significant as an environmental variable in Tobit regression.<br> <strong>Conclusions:</strong> In hospitals with < 1 efficiency there is a surplus in the number of input variables. It is recommended that the hospitals shift toward maximum efficacy by optimizing the number of staff and active beds.<br> &nbsp; کارایی فنی, کارایی مقیاس, کارایی مدیریتی, تحلیل پوششی داده‌ها Technical Efficiency, Scale Efficiency, Managerial Efficiency, Data Envelopment Analysis 8 14 http://jhpm.ir/browse.php?a_code=A-10-1175-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad yousefi nayyer محمد یوسفی نیر afazaeli83@gmail.com 10031947532846009664 10031947532846009664 No Hamadan university of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Ali Akbar Fazaeli علی اکبر فضائلی afazaeli83@gmail.com 10031947532846009665 10031947532846009665 Yes Social Determinants of Health Research Center , Department of Health Management & Economic, School of Public health , Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت ، گروه مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Yadolah Hamidi یداله حمیدی afazaeli83@gmail.com 10031947532846009666 10031947532846009666 No Hamadan university of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران