Journal of Health Promotion Management

fa مقایسه میزان تنش شغلی و عوامل مرتبط با آن در کارمندان دارای معلولیت جسمی حرکتی و فاقد آن در مراکز بهزیستی Comparing job stress and related factors between welfare organization’s employees with and without physical disability in Tehran مدیریت توانبخشی rehabilitation management پژوهشي Research . مقدمه: تنش شغلی کنش متقابل بین شرایط کار و ویژگیهای فردی شاغل و حاصل شرایطی است که در آن خواستهای محیط کار از توان فرد فراتر قرار میگیرد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه میزان تنش شغلی و عوامل مرتبط با آن در کارمندان دارای معلولیت جسمی حرکتی و فاقد آن در مراکز بهزیستی تهران بزرگ انجام پذیرفت.<o:p /> مواد و روشها: در این پژوهش توصیفی–مقایسه ای، جامعه آماری شامل کارمندان شاغل در ستادها و مراکز بهزیستی تحت پوشش بهزیستی تهران بزرگ بودند. نمونه گیری به روش در دسترس انجام شد. گروه مورد شامل تمام کارمندان دچار معلولیت جسمی حرکتی در جامعه آماری فوق شامل 53 نفر و گروه شاهد 61 نفر با ویژگیهای فردی و شغلی مشابه و فاقد معلولیت بودند. به منظور اندازهگیری میزان تنش شغلی و عوامل موثر بر آن به ترتیب از "مقیاس تنش شغلی"(Occupational Stress Scale) تهیه شده برای "موسسه سلامت و ایمنی کار"Health and Safety Executive و پرسشنامه"عوامل موثر بر تنش شغلی" (Factors Influencing Job Stress) استفاده شد. برای بررسی پایایی، پرسشنامهها در اختیار افراد جامعه پژوهش(30 نفر) قرار گرفت و آلفای کرونباخ محاسبه شد که برای "مقیاس تنش شغلی" آلفای کرونباخ 73/0 و برای "پرسشنامه عوامل مؤثر بر تنش شغلی" 80/0 محاسبه و مورد تأیید قرار گرفت. دادههای حاصل با استفاده از نرم افزار SPPS نسخه 16 و آزمونهای آماری کای دو و تی مستقل تجزیه و تحلیل شد.<o:p /> یافتهها: از لحاظ ویژگیهای جمعیت شناسی هیچ تفاوت معناداری بین دو گروه دیده نشد. بین کارمندان دارای معلولیت جسمی حرکتی و فاقد آن، در میزان تنش شغلی و عوامل مرتبط با آن اختلاف معنادار مشاهده شد (05/0P<). میزان تنش شغلی در کارمندان دارای معلولیت جسمی حرکتی (میانگین=7/113 و انحراف استاندارد=3/11) بیشتر از کارمندان فاقد معلولیت (میانگین=2/97 و انحراف استاندارد=2/11) بود (001/0P<). میزان اهمیت عوامل مرتبط با تنش شغلی نیز در گروه کارمندان دارای معلولیت جسمی حرکتی دارای میانگین= 2/119 و انحراف استاندارد=2/13 بود، در حالی که در کارمندان فاقد معلولیت (میانگین=1/105 و انحراف استاندارد=5/12) به دست آمد (001/0P<).<o:p /> نتیجهگیری: تنش شغلی کارمندان دارای معلولیت جسمی حرکتی نسبت به کارمندان فاقد آن بیشتر و عوامل مرتبط با آن متفاوت است. توجه بیشتر به کاربرد برنامههای مدیریت تنش شغلی و نیز حذف یا کاهش عوامل مرتبط با تنش شغلی کارمندان دارای معلولیت توصیه میشود.<o:p /> Introduction: Job stress is an interaction between working conditions and the individual characteristics of the employee. The aim of this study was to compare job stress and related factors of welfare organization employees with and without physical disability in Tehran.<o:p /> Materials and Methods: In this descriptive-comparative study, the statistical population included all employees of welfare centers in Tehran. The type of sampling method was convenience and the cases included all the 53 employees affected by physical disabilities and the control group included 61 people with similar characteristics and job positions, without disabilities. In order to measure the job stress severity and its influencing factors, the “Occupational Stress Scale” prepared for Health and Safety Executive (HSE) and “Factors Influencing Job Stress” questionnaire were used respectively. In this study reliability was measured by Cronbach's alpha which for “Occupational Stress Scale” and was 0.73 and “Factors Influencing Job Stress” had reliability of 0.80. The collected data were analyzed by SPSS-16 software using statistical tests K2 and independent t-test. <o:p /> Findings: No significant differences were found in demographic characteristics between the two groups. The job stress in employees with physical disabilities was significantly different with the employees without (P<0.05), with higher stress in the physically disabled (mean=113.7 and standard deviation=11.3) compared to non-disabled (mean=97.2 and standard deviation=11.2) (P<0.001). The importance of factors influencing job stress was also higher in the employees with disability (mean=119.2 and standard deviation=13.2) compared to non- disabled (mean=105.2 and standard deviation=12.5) (P<0.001).<o:p /> Conclusion: Job stress of employees with physical disabilities is more than the employees without physical disability and also the factors influencing the stress are different. Paying more attention to the programs designed to promote the skills of job stress management and also decreasing and/or eliminating factors related to job stress of employees with disabilities are recommended.<o:p /> تنش شغلی، معلولیت جسمی حرکتی، بهزیستی Job stress, physical disability, Welfare. 56 65 http://jhpm.ir/browse.php?a_code=A-10-178-1&slc_lang=fa&sid=1 S Barghi ستار برقی 10031947532846001848 10031947532846001848 No گروه آموزشی مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران M Foroughan مهشید فروغان foroughanm@gmail.com 10031947532846001849 10031947532846001849 Yes مرکز تحقیقات مسائل اجتماعی-روانی سالمندان، گروه آموزشی مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول). MA Hosseini محمد علی حسینی 10031947532846001850 10031947532846001850 No گروه آموزشی مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران M Farzi مرجان فرضی 10031947532846001851 10031947532846001851 No گروه تحصیلات تکمیلی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران